fbpx

Eigen leven leiden? Herken het Gebaande pad

Share on facebook
Share on linkedin
Share on email
Share on twitter
Share on whatsapp
Leestijd
13 minuten

Dacht jij ooit weleens: later ben ik professioneel beatboxer, woon ik in een lemen iglo in het bos, eet ik alleen maar rauwe groenten en heb ik een driehoeksrelatie en vijf pitbulls?

Nee?

Dacht je meer iets als: later ben ik dokter, woon ik in een twee-onder-een-kap, eet ik Schijf-van-Vijf-achtig en heb ik een overzichtelijk huwelijk, twee tot drie kinderen die zich gedragen en een labrador?

Niet zo gek. Welkom op het Gebaande Pad.

het gebaande pad: de tijdlijn van onze levensloop

Het Gebaande Pad

Het Gebaande Pad is de weg die anderen voor ons liepen in het leven. De gouden regel van dit pad is: leef je leven zoals het hoort en volgens de ideeën van anderen. Vergelijkbare anderen. Mensen uit dezelfde cultuur. Dezelfde omgeving. Dezelfde familie. 

Deze anderen stippelen een route voor ons uit – en wijzelf stippelen mee. Wij worden automatisch meegetrokken de menigte in. Bewust of onbewust denken we: “Zo zal mijn leven verlopen!” We volgen de bordjes langs de kant zonder ons af te vragen welke route we zélf echt willen lopen. Bordjes die al die anderen daar ooit neerzetten. Met waarheden erop die anderen ooit bedachten en richting bestemmingen die anderen ooit wilden bereiken.

Niet dat die waarheden en routes verkeerd zijn. Je leest hier geen pleidooi om alles anders te doen dan de rest. Je leest een pleidooi om te onderzoeken waarom je leeft zoals je leeft. Soms past een Gebaand Pad gewoon perfect bij je. Een kantoorbaan van 9 tot 5 of dat gezinnetje is misschien precies wat je wilt. Manieren van leven mógen hetzelfde zijn en moeten dat soms gewoon zijn om in verbinding te blijven met elkaar. Het punt is dat we er soms niet goed over nadenken. We volgen dan blind – of uit angst – een Gebaand Pad terwijl we daar eigenlijk niet gelukkig van worden. En dat is zonde. 

De twee levels van het Gebaande Pad

Het Gebaande Pad kent twee levels: de levensloop (onze jaren) en het dagelijks leven (onze dagen).

Onze levensloop:
Deze tijdlijn zult gij volgen

Sommige Gebaande Paden gaan over hoe we ons leven in de grote lijnen leven. Lange tijd was het bijvoorbeeld de bedoeling dat je na je schooltijd trouwde, kinderen kreeg en het huishouden verzorgde of brood op de plank bracht. Dat Gebaande Pad domineert niet meer – niet overal althans. Maar er zijn zeker andere Gebaande Paden voor in de plaats gekomen.

Vaak zijn de grote lijnen van je leven al geschetst op het moment dat jij nog een sticker krijgt omdat je op het potje hebt geplast. Dat je naar school zult gaan. Dat je een relatie zult krijgen. Dat je een baan krijgt. Dat je in een huis van bakstenen woont. Dat je met pensioen gaat.

En het Gebaande Pad gaat niet alleen over wát je doet. Het gaat ook over wannéér. We mogen niet achterop raken – maar ook niet te snel gaan. Langs de route staan bordjes. “Vanaf nu is het de bedoeling dat je niet meer drie keer per week in de kroeg staat.” Of: “Nog ongeveer 4 jaar wachten tot je bij de tijd-voor-je-eerste-baby-attractie bent.” 

Ons dagelijks leven:
Zo zult gij uw dagen vullen

Het Gebaande Pad gaat niet alleen over de grote lijnen in ons bestaan. Het vertelt ons ook hoe we onze dag vullen. Wat voor baan we hebben. Welke hobby’s we oppakken. Welke sport we doen. Hoe we wonen. Wat voor relatie we hebben.

Slaap je de hele dag en verdien je ’s nachts je geld op een Mexicaanse gokwebsite? Dag Gebaand Pad. Kom je uit een sporty familie en zit je het liefst de hele dag met Netflix op de bank? Dag Gebaand Pad. 

 “Schat, je moet áltijd doen waar je gelukkig van wordt. Wat?! Linedancen in plaats van voetballen met je vriendjes? Nee nee.. Daar word jij helemaal niet gelukkig van – alleen kun je dat zelf nog helemaal niet inzien!”

De niveaus van het Gebaande Pad

Het Gebaande Pad kent verschillende niveaus:

  • Cultuur
  • Type mens
  • Familie en vrienden
  • Jezelf
niveaus van het gebaande pad

Niveau 1: cultuur

Sommige Gebaande Paden lopen door een hele cultuur of samenleving. De algemene manieren van leven in Amerika, Zwitserland of Nederland lijken bijvoorbeeld meer op elkaar dan die in een tribe in de rimboe. Natuurlijk zijn er nog allerlei verschillende Gebaande Paden binnen een cultuur, maar de hoofdwegen zijn redelijk hetzelfde.

Belangrijke Gebaande Paden in onze samenleving vertellen ons bijvoorbeeld:

  • Je krijgt kinderen (rond de 2,5 stuks) zonder gedragsproblemen, handicaps of enge idealen.
  • Je hebt een monogame relatie totdat den dood jullie scheidt. En niet teveel leeftijdsverschil graag.
  • Je verdient je geld met een normale baan – escortwerk of betaalde eetwedstrijden uitgesloten.
  • Die normale baan is werk dat je nét uithoudt tot je pensioenleeftijd.
  • Je begint onderaan de corporate ladder en klimt dan in een rechte lijn omhoog. Geen ambitie om het trapje op te klimmen? Niet best – laat staan dat je het trapje naar beneden afdaalt. Van directie naar uitvoering? Meer voldoening?! Ach gut..
  • Je bent man óf vrouw, zodat iedereen het snapt (en wissel ook maar liever niet van geslacht).

Sommige Gebaande Paden zijn zelfs wettelijk vastgelegd. Dat we naar school gaan als we vier jaar zijn bijvoorbeeld. Of dat je niet in een tentje op de Veluwe mag wonen. “Maar het is toch goed dat we regels hebben?!” Misschien – maar daar gaat het niet om. Goed of niet – het blijven Gebaande Paden waarvan we ooit hebben besloten dat dat nu eenmaal is hoe we het doen. 

Niveau 2: type mens

Op het tweede niveau heb je de Gebaande Paden die verschillen per ‘type mens’. Om dat te zien, moeten we het ouderwetse hokjesdenken weer even uit het verdomhoekje trekken. Niet omdat die hokjes waterdicht, maar omdat ze helpen verschillende Gebaande Paden te herkennen.

  • Je hebt liberale bankiers. Laat je je omscholen tot auraheler? Weg van Gebaand Pad. Lees je communistische boekjes tijdens de pauze? Weg van Gebaand Pad.
  • Je hebt strenggelovige dorpsmensen. Stop je met geloven? Weg van Gebaand Pad. Vertrek je naar een luxe penthouse in Amsterdam? Weg van Gebaand Pad.
  • Je hebt linkse creatievelingen. Ga je in de partijraad voor de VVD? Weg van Gebaand Pad. Word je rentenier? Weg van Gebaand Pad.
  • Je hebt hoogopgeleide carrièretijgers. Krijg je op je 18e een baby? Weg van Gebaand Pad. Liever loodgieter worden? Weg van Gebaand Pad.

hobby's van het gebaande pad

Niveau 3: familie & vrienden

Dan heb je nog het Gebaande Pad binnen jouw familie, vrienden, oud-klasgenoten, studiegenoten en collega’s. Dit is het pad dat je directe omgeving al dan niet onbewust voor je uitstippelt, meestal vooral je familie.

Is je hele familie naar de universiteit geweest? Dan verlaat je een Gebaand Pad als jij op de 18e besluit te gaan werken. Zijn al je vrienden ambtenaren en begin je je eigen bedrijf? Dan verlaat je een Gebaand Pad. Tennist iedereen in je gezin en besluit jij op zwerkbal te gaan? Dan verlaat je … Nou ja, heel wat Gebaande Paden.

Je gaat niet zomaar op een sport, je gaat op sport X. Je gaat niet zomaar studeren, je kiest richting Y. Je krijgt niet zomaar een relatie, je hebt een relatie met type mens R. Je koopt niet zomaar een huis, je koopt huis type Z. Je neemt niet zomaar een huisdier, je neemt dier X. Je hebt niet zomaar een hobby, je hebt hobby C.

Het Gebaande Pad dat je vroeger uit huis mee hebt gekregen zit diep ingeprent. Denk er maar eens over na. Welke levensloop werd jou voorgeschoteld toen je jong was? Misschien – héél misschien – het leven dat je ouders ook leidden of juist het leven dat zij hadden willen leiden? Niet dat alles bij je geboorte al vast lag – van beroep tot kledingstijl – maar de grote lijnen vaak wel.

Niveau 4: jezelf

Alle Gebaande Paden van de bovenste niveaus leiden tot een pad op het diepste niveau: de route die je in je eigen hoofd uitgestippeld hebt. Vergelijk het Gebaande Pad met een grote kleurplaat van onze levensloop en ons dagelijks leven. Deze kleurplaat hebben we ooit in ons hoofd geprent – en vervolgens zijn we jaar na jaar bezig die in te vullen. Vaak zonder ons af te vragen of wat we ooit getekend hebben ook daadwerkelijk is wat we willen.

Hoe we het Gebaande Pad verkopen: de weg naar succes

Waarom zijn Gebaande Paden eigenlijk zo krachtig? Dat is simpel: we verkopen elkaar het Gebaande Pad als het magische recept voor succes. We zeggen – vaak indirect – tegen onszelf, elkaar en onze kinderen: volg dit levenspad en gij wordt beloond met succes. Het is de grote succesformule van het leven. Volg deze levensweg en je bent geslaagd.

Het Gebaande Pad voor succes

Het Gebaande Pad is er niet zomaar. Het biedt:

  • veiligheid
  • structuur
  • richting
  • voorspelbaarheid
  • betekenis
  • bij de groep horen

Op zich is een Gebaand Pad heel logisch; het geeft richting, veiligheid en houvast. Het is lekker makkelijk om elkaar te volgen. Het geeft ons het vertrouwen dat het goedkomt – zolang we maar netjes op de route blijven. We zijn kuddedieren – en voor een kudde is het altijd handig om dezelfde route op te lopen – voordat je door een beer verscheurd in de bosjes ligt.

Bovendien geeft het Gebaande Pad ons de kans om betekenis te geven aan het leven. Als je weet hoe die tijdlijn er ongeveer uitziet en hoe je je dagen moet vullen, dan geeft dat houvast en een manier om orde te creëren. Anders gezegd: wat zie je als je geen kleurplaat in je hoofd hebt? Een leeg vel. En dat voelt betekenisloos. Dat we ook met potlood wat lichte schetsen kunnen tekenen die we kunnen gummen, bijwerken en ombuigen vergeten we weleens. Net als het feit dat iemand anders misschien een andere kleurplaat in z’n hoofd heeft – of zou willen hebben.

Een Gebaand Pad hoeft trouwens niet verkeerd te zijn. Sommige paden werken gewoon goed. En soms is een Gebaand Pad toevallig perfect voor je. Als je hele familie pianospeelt en jij vindt pianospelen ook geweldig? Dan is dat natuurlijk mooi! Het punt is dat Gebaande Paden de default-instellingen zijn die we meekrijgen – en dat het goed is om jezelf af te vragen of je je leven bewust op een bepaalde manier leidt of omdat dat gewoon de default-instelling is. Overigens zijn er ook situaties waarin je wel wéét dat er een Gebaand Pad ligt dat niet helemaal bij je past, maar waarin je toch meewandelt om goede redenen. Stel: je zit bij een organisatie met manieren van werken die je zo-zo vindt, maar je doet toch mee omdat het niet van je vraagt dat je je waarden verloochent of je er diep ongelukkig van wordt? En je daardoor wel je werk, dat verder leuk is, kunt doen (en misschien zelfs wel wat paadjes kunt ombuigen)? Dan kies je ervoor het Gebaande Pad te bewandelen. Maar wel met open ogen.

Risico's van het Gebaande Pad

Het Gebaande Pad heeft ook gevaren:

  • Het kan ons beklemmen en ons denken verkleinen. Het risico is dat we het leven van anderen leven. De Grote Benauwing.
  • Het leven laat zich natuurlijk nooit helemaal in de verwachte banen leiden.

De Grote Benauwing
Het probleem is dat Gebaande Paden ons denken kunnen verkleinen. Op een andere manier leven? Daar denken we vaak niet eens aan, laat staan dat we het daadwerkelijk doen. Hoeveel mensen doen wel niet werk dat ze eigenlijk niet leuk vinden? Wonen niet op de plek die hen geweldig lijkt? Zijn met een partner die ze niet brengt wat ze zoeken? Een belangrijke reden: angst om het Gebaande Pad te verlaten. Angst om de kop boven het maaiveld uit te steken of alleen over te blijven.

Het leven laat zich niet altijd leiden
Een tweede probleem is dat het Gebaande Pad ons de weg wijst, maar dat die weg natuurlijk vaak niet loopt zoals je had gedacht. Je haalt je studie niet of het huis stort in elkaar. Je kind heeft een handicap of je wordt intens ongelukkig van het familiebedrijf runnen. Je ontwikkelt een gokverslaving of je partner blijkt niet van labradors te houden (toch maar pitbulls dan?).

Gevolg? Een gat tussen verwachtingen en werkelijkheid, wat leidt tot verdriet, teleurstelling of boosheid. Het kan zelfs uitmonden in leugens, maskers en dubbellevens. Bonustip: dat het soms anders loopt dan gepland biedt trouwens wel een mooie kans om alles eens opnieuw te bekijken en je eigen pad bewust te kiezen.

Hoe we op het pad blijven

We houden onze mentale kleurplaat netjes zoals hij is. Buiten de lijntjes kleuren? Dat komt vaak niet eens in ons hoofd op. En als we al verlangens hebben om het Gebaande Pad te verlaten? Dan worden we vaak prompt teruggefloten. Door onze eigen innerlijke stem die zegt dat we straks alleen komen te staan. Door onze vrienden die zeggen dat we gek zijn geworden. Door onze familie die bang is dat het allemaal niet lukt.

En zo kleuren we braaf door. Het Gebaande Pad regeert. 

Uitspraken waaraan je een Gebaand Pad herkent

  • Zo doen wij dat hier nu eenmaal.
  • Dat is gewoon hoe [achternaam]’s zijn!
  • Omdat het hoort.
  • Weet ik veel – dat is gewoon hoe we de dingen doen.
  • Als je later getrouwd bent…
  • Als je zelf straks kinderen hebt…
  • Omdat ik het zeg.
  • Dat moet nu eenmaal.
  • Dit zal wel de bedoeling zijn
  • Iedereen doet het – ik doe het ook maar

Hoe je je eigen leven leidt

Gebaande Paden verliezen hun kracht als ze worden herkend voor wat ze zijn. Willen we elkaar en onszelf dus minder manieren van leven opleggen? Dan begint dat bij bewustzijn.

Het inzicht dat wij het zélf zijn die Gebaande Paden tot Gebaande Paden maken. Wij creëren zelf het plaatje van wat een succesvol leven is en wat je wanneer en hoe moet doen om dat te bereiken. Die Gebaande Paden voelen als de waarheid, maar zijn gewoon wegen. En er leiden meerdere wegen naar Rome. 

Nogmaals: dat deze paden bestaan is een logisch gevolg van de menselijke behoefte om het leven richting en betekenis te geven. Bovendien werken sommige ‘how to live life’s’ gewoon heel goed en biedt ze vaak de kans om niet telkens het wiel opnieuw uit te hoeven vinden. 

Maar het is altijd goed om ons bewust te zijn van de levensroutes die we uitstippelen voor onszelf, elkaar en nieuwe generaties. Stel jezelf dit soort vragen eens wat vaker:

  • Welke Gebaande Paden loop ik zelf op?
  • Welke helpen me en welke benauwen me?
  • Wat doe ik omdat mijn hart het wil, en wat doe ik omdat het nu eenmaal het Gebaande Pad is?
  • Welke Gebaande Paden herken ik nog meer om me heen?
  • Laat ik anderen hun eigen manieren van leven kiezen?

Eigenlijk gaat het gewoon om verwachtingen. En bepaalde verwachtingen – van onszelf én elkaar – helpen ons niet. Verwachtingen die hele groepen uitsluiten. Verwachtingen die hele manieren van denken afwijzen. Verwachtingen die het moeilijk maken om flexibel om te gaan onverwachte situaties. Verwachtingen die geen ruimte laten voor eigen creativiteit om de kleurplaat van ons leven te tekenen en in te vullen. 

Laten we onszelf en elkaar die ruimte geven. Ruimte om te tekenen en kleuren. 

Ruimte om je eigen leven te leven. 

Online cursus

online cursus Mindset voor een leven met intentie preview op telefoon

Gefeliciteerd! Je hebt deze blog officieel uitgelezen.

Dat betekent dat onze online cursus Mindset voor een Leven met Intentie iets voor jou is.

Een betere versie van jezelf worden begint bij je mindset. Hoe je denkt, bepaalt hoe je leeft, wat je voelt en wat je bereikt. In de online cursus Mindset voor een Leven met Intentie leer je een waardevol framework om anders te denken en zo meer uit jezelf en je leven te halen.

Wekelijks nieuwe inzichten?

Meld je aan voor de gratis MindMemo en krijg elke week een portie voer in je mailbox voor een betere mindset.

Door je e-mailadres in te vullen schrijf je je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en ga je akkoord met onze privacyvoorwaarden. We delen je gegevens niet met derden. Uitschrijven kan altijd. Spam-vrij.

Sluit Menu
×
×

Winkelmand

Interessant? Deel!

Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
E-mail
Share on whatsapp
WhatsApp

Interessant?

Dan wil je de MindMemo niet missen: wekelijks voer voor een betere mindset. Vol tips, strategieën en inzichten om meer uit jezelf en je leven te halen.

”Hier heb je nu écht iets aan in je dagelijks leven.”

”Unieke mix van diepgang en humor.”

”Geweldig geschreven.”

”I just love it.”

Eerdere MindMemo's gingen over:

  • De impact van je brein: beïnvloed je eigen onbewuste voor meer succes
  • Timemanagement: haal meer uit je tijd dankzij je mindset
  • Bewust leven 2.0
  • Zo breng je meer visie in in je leven
  • Stappenplan 'Verwachtingen loslaten'

Door je e-mailadres in te vullen geef je ons toestemming om je nieuwe inzichten en tips te e-mailen en ga je akkoord met onze privacyvoorwaarden. We delen je gegevens niet met derden.