Persoonlijke ontwikkeling heeft niet altijd een goede naam. Soms denken mensen dat bezig zijn met je eigen ontwikkeling egoïstisch is. Of dat het zou betekenen dat je niet goed bent zoals je bent, dat je jezelf moet ‘verbeteren’ vanwege een soort tekortschieten. Of dat persoonlijke groei alleen gaat over meer praktische vaardigheden zoals ‘jezelf goed kunnen presenteren’.
Zonde. Want jezelf ontwikkelen – groeien als persoon – is in wezen ontzettend mooi en waardevol en kan je leven op allerlei gebieden verrijken. Vandaar dit artikel: drie mythes over persoonlijke ontwikkeling met zelhulp-wortels en al uit de grond getrokken.
Mythe 1: persoonlijke ontwikkeling gaat alleen over bepaalde vaardigheden
Soms associëren mensen persoonlijke ontwikkeling met behoorlijk tastbare vaardigheden, zoals anderen beter kunnen overtuigen, jezelf krachtiger presenteren of effectiever onderhandelen. Of, in het verlengde daarvan, met concrete doelen zoals leuker werk vinden of wat kilo’s afvallen. Maar persoonlijke groei gaat over veel meer.
Persoonlijke ontwikkeling gaat bijvoorbeeld over …
- Het ontwikkelen van je mindset: kijk je op een helpende manier naar jezelf, anderen, het leven?
- Meer verdieping creëren in jezelf en je leven.
- Nieuwe perspectieven onderzoeken, bijvoorbeeld op wie je bent, wat je kunt, hoe je dat kunt inzetten om anderen te helpen.
- Steeds meer ‘vanuit je hart’ leven (authentiek, oprecht, vanuit een mate van ervaren vrijheid en in contact met wat je werkelijk wilt ervaren, bijdragen en creëren).
- Meer vragen stellen aan jezelf en anderen, je blik verruimen.
- Nieuwe manieren van denken en doen (blijven) aanleren: het loslaten van oude en het oefenen met nieuwe, helpende patronen en gewoonten.
- Het lastige aangaan, gebieden van pijn, ongemak of frustratie onderzoeken in jezelf. (Lees meer over het omgaan met lastige situaties.)
- Jezelf uitdagen, je telkens weer naar de magische stretching zone bewegen.
- Betere keuzes leren maken, waarbij ik met ‘beter’ bedoel: goed voor jezelf en de ander, vanuit wijsheid in plaats van kortzichtigheid, niet uit angst maar uit compassie, enz.
- Meer grip ontwikkelen op je emoties en gedachten.
- Mensen opzoeken van wie je iets kunt leren.
- Leren ánderen meer te helpen het beste uit zichzelf te halen.
Kortom, persoonlijke ontwikkeling gaat over leren, over ontdekken, over jezelf uitdagen om stappen te zetten richting een rijker, uitgebalanceerder leven. Hoe dat er precies uitziet, verschilt per persoon en per levensfase: soms betekent het werken aan meer rust in je hoofd, of meer waardering voor jezelf, of gaan werken vanuit bezieling.
Allemaal persoonlijke groei dus. Mooi toch?!
Mythe: persoonlijke ontwikkeling is egoïstisch
Soms geloven mensen dat ‘aan jezelf werken’ egoïstisch is. Ook aardig wat mensen die ik coach blijken zichzelf aanvankelijk tegen te houden met de overtuiging dat investeren in hun eigen groei betekent dat ze anderen op een of andere manier tekortdoen. (Vooral veel vrouwen lijken hier last van te hebben.)
Laat ik maar met de deur in huis vallen: tenzij je je kinderen vergeet eten te geven omdat je de hele dag met je neus in een stapel zelfhulpboeken zit, is tijd en aandacht besteden aan je eigen ontwikkeling niet egoïstisch. Verre van. Om twee redenen:
- Je bent het waard om wijzer, veerkrachtiger en gelukkiger te worden. (En als je dat nog niet gelooft, is er zéker reden om meer in je groei te investeren.)
- Hoe meer je zelf groeit, hoe meer je ook anderen helpt te groeien.
Het klassieke voorbeeld is ietwat afgezaagd maar verwoordt het wel mooi: het leven werkt net zoals met die zuurstofmaskers in het vliegtuig – eerst voor jezelf zorgen, dán voor anderen. Het is geen heldendaad om jezelf al flauwvallend en ademhappend in de strijd te gooien.
Praktische vertaling: als jouw eigen batterij op is, krijg je ook anderen niet in beweging. Als jij niet naar jezelf luistert, is het ook lastiger om anderen echt te horen. Als jij jezelf steeds in de weg zit, kun je anderen moeilijk de weg wijzen.
Omgekeerd geldt hetzelfde: als je in je eigen ontwikkeling investeert, merk je dat je anderen veel meer kunt geven. Soms merk je dat heel direct, bijvoorbeeld als je leert minder te piekeren, vervolgens meer energie overhoudt en daardoor meer échte aandacht voor je partner of kind kunt hebben.
Maar soms werkt dit indirect. Durf jij je vaker kwetsbaar op te stellen? Dan voelt een ander ook eerder de ruimte dat te doen. Volg jij je bezieling op werkgebied? Dan besmet je daar ook eerder een ander mee, want die bezieling straal je uit.
Wijsheid bij de één wordt een nieuw inzicht bij de ander. Compassie bij de één wordt acceptatie bij de ander. Energie bij de één wordt kracht bij de ander.
Anders gezegd, persoonlijke ontwikkeling is geen synoniem voor individualistische ontwikkeling. Het is niet iets wat je vacuüm doet in een hermetisch afgesloten zelfhulp-bubbel.
Jouw groei is onlosmakelijk verbonden met collectieve groei.
Mythe 3: persoonlijke ontwikkeling betekent eeuwige ontevredenheid
“Een betere partner worden. Een productiever mens worden. Meer van jezelf houden. Zie je: het is ook nooit goed!”
Dit is hoe sommige mensen tegen de wereld van persoonlijke ontwikkeling aankijken. En hoewel de kritiek inderdaad richting een valkuil wijst, vind ik dit typisch een gevalletje van het weggooien van het kind met het badwater.
Eerlijk is eerlijk: ook ik dacht toen ik mijn eerste stappen zette op het pad van persoonlijke groei: ‘Maar hoe zit het dan met die andere principes die je vaak hoort? Principes zoals ‘de dingen accepteren zoals ze zijn’ en ’tevreden zijn met wat je hebt en wie je bent’?
En inderdaad: als het gaat om persoonlijke ontwikkeling ligt rupsje nooit-genoeg op de loer. Het idee dat alles altijd nog net iets beter, sneller, productiever, slimmer moet. Dat je als persoon altijd nog wat effectiever, sterker, succesvoller moet worden. Dat het, kortom, nooit goed genoeg is.
Pas na een tijdje begon ik te voelen dat jezelf ontwikkelen én tevreden zijn met waar je nu bent perfect samen kunnen gaan. Altijd nieuwe stappen zien betekent niet dat je niet dankbaar kunt zijn voor de stappen die al zijn gezet, of voor de plek waar je voeten nú staan.
Zoals bij alles in het leven, gaat het om de balans. Het is de kunst om dankbaar te zijn voor wat is en tegelijk toe te werken naar wat kan zijn. Niet omdat je niet goed bent zoals je bent of omdat je niet genoeg geld, status, spullen, kennis of vaardigheden hebt.
Maar gewoon, omdat de behoefte om te leren en groeien in onze natuur zit. Gewoon, omdat het gevoel van in beweging zijn, boven jezelf uitstijgen en verder afzakken in je essentie enorm veel voldoening geeft. Gewoon, omdat je potentieel niet benutten net is als een heerlijke maaltijd eindeloos op tafel laten staan zonder hem op te eten, totdat ie op een goede dag verrot blijkt.
Er zijn zoveel redenen om met intentie aan je eigen ontwikkeling te werken. Omdat jouw groei anderen helpt groeien. Omdat je op die manier de wereld een klein beetje mooier maakt. En niet in de laatste plaats: omdat jezelf ontwikkelen gewoon ontzettend leuk is!
Kortom, onderzoeken wat er allemaal nog meer mogelijk is in jezelf en in het leven – en stappen zetten om die mogelijkheden te realiseren – is niet ondankbaar naar het hier-en-nu. Het betekent gewoon dat je inziet dat er áltijd meer te leren, ontdekken en ervaren is. En dat maakt het leven juist zo interessant.
(Lees ook over de drie routes naar zelfactualisatie.)
Conclusie
Dat waren de drie mythes! Kortom, investeren in je persoonlijke groei:
- gaat over jezelf ontwikkelen op allerlei vlakken;
- is niet egoïstisch;
- gaat prima samen met tevreden zijn in het hier-en-nu.
Hopelijk heb je iets aan deze kijk. Zin om verder aan de slag te gaan met je persoonlijke groei? Ontdek de mogelijkheden van coaching of klik hieronder nog een artikel aan.
