Jezelf zijn: het klinkt zo simpel. Maar in de praktijk is het vaak lastiger dan je zou willen. Toch is authenticiteit essentieel om je eigen keuzes te maken, oprechte verbindingen aan te gaan en een gevoel van vrijheid en rust te ervaren. Dus hoe kun je meer jezelf zijn in een wereld vol verwachtingen en meningen? Ontdek in dit artikel een nieuwe manier van kijken naar authenticiteit — inclusief waardevolle vragen om jezelf te stellen.
Ooit hoorde ik een mooie anekdote van een vriendin. Het had iets met de schoolfoto te maken. En anekdotes die iets met de schoolfoto te maken hebben: die wil je horen.
(Soms.)
(Oké, zelden.)
Hoe dan ook: een moeder doste ieder jaar haar dochter uit voor de schoolfoto. De haren netjes in een paardenstaart, mooie blouse aan. Tandjes extra goed gepoetst.
Blinkend en perfect stond het meisje altijd op de foto.
Tot die keer dat de moeder was vergeten dat de schoolfotograaf kwam. En er paniek uitbrak toen ze dat ’s middags ontdekte. Want — jawel — dochterlief had een slordige knot bovenop haar hoofd en droeg een te grote, casual trui. (Over de tandjes weet ik niets.)
Let wel: de moeder raakte in paniek. Niet het meisje. Dat was die ochtend gewoon vrolijk op de foto gegaan.
Lang verhaal kort: toen de moeder het kiekje eenmaal in haar handen had, moest ze een paar keer flink slikken. Maar om een andere reden dan je misschien denkt.
Ze moest slikken omdat ze ontroerd was.
Waarom? Omdat haar dochter op de foto stond zoals ze werkelijk was.
Mét de gebruikelijke slordige knot op haar hoofd. Mét de casual trui waarin ze het allerliefst liep.
En haar moeder zei: ‘Jeetje, dit is een van de mooiste foto’s die ik van haar heb. Want dit is hoe ik haar ken.’
Jezelf zijn en de valkuil van perfect
Ik vond deze anekdote zo’n mooie reminder. Hoe vaak willen we iemand — zoals kind of partner — in een of ander plaatje proppen? Hoe vaak willen we dat diegene ‘perfect’ overkomt, of het nu gaat om uiterlijk, gedrag, het volume van de lach?
En voor wie dóén we dat in hemelsnaam? Voor de schoolfotograaf? Voor de mensen die de foto straks in de hal zien hangen? Voor opa en oma die er anders iets op aan te merken hebben?
Maar, daar komt-ie natuurlijk: hoe vaak verlangen we dit eigenlijk van onszelf?
Want je kunt het ook zo zien: zo’n klein meisje, met wilde haren en al, zit evengoed ín de moeder. En de moeder zegt tegen dat meisje: je moet er wel perfect opstaan, je moet wel aan de verwachtingen voldoen!
Maar ze zegt het tegen zichzelf.
En ze zegt het niet één keer per jaar als de schoolfotograaf komt, maar iedere dag.
Op haar werk. Op verjaardagen. Op straat. Op ouderavonden. Op etentjes. Op de sportclub. Op van die deftige bijeenkomsten waar iedereen heel succesvol en slim doet en waar je, als je je ogen een beetje dichtknijpt en heel goed kijkt, een hele kudde schoolfotografen in de zaal ziet staan.
Wanneer je jezelf niet bent
Want dat is mijn punt natuurlijk: soms ga je door het leven alsof je de halve dag een schoolfotograaf achter je aansleept.
Als je goed oplet, voel je het wanneer je jezelf niet meer helemaal bent. Je merkt een gebrek aan authenticiteit bijvoorbeeld aan:
- De manier waarop je praat, zoals je toon en woordkeuze.
- Je gedachten die tijdens een gesprek afdwalen: hoe kom ik over? Doe ik het wel goed?
- Een gevoel van interne druk om aan allerlei verwachtingen van anderen te voldoen. (Lees meer over perfectionisme of pleasegedrag en de helpaholic.)
- Meelachen terwijl je iets niet grappig vindt.
- Met anderen meepraten of je mening voor je houden om erbij te horen.
- Niet echt in contact staan met je behoeften en verlangens.
- Onzekerheid over je keuzes, of je maakt überhaupt niet echt je eigen keuzes. (Ontdek ook het Gebaande Pad.)
Kortom, je bent meer bezig met leven voor anderen dan vanuit jezelf. Je speelt een rol, probeert iemand te zijn die je niet werkelijk bent. Of dat nu betekent dat je heel graag uniek wilt zijn en daarom keihard werkt om op te vallen, of dat je juist vooral níét op wilt vallen en op anderen wilt lijken. Je laat je dan regeren door ‘normaal, sociaal wenselijk en zoals het hoort’.
En eerlijk is eerlijk: niemand is immuun hiervoor. Bijna iedereen heeft ooit (als meisje met slordige knot?) geleerd dat je dingen bereikt door je aan te passen. Door, anders gezegd, jezelf niet te zijn. Alleen is de vraag: hoe ver ga je daarin? Hoe lang nog? En hoe veel tijd, energie en levensplezier ben je bereid eraan te verliezen?
Wat betekent jezelf zijn?
Goed, wat betekent authenticiteit dan wél? Jezelf zijn betekent in mijn ogen dat je leeft in lijn met je eigen waarden, kwaliteiten en behoeften, zonder dat je je te veel aanpast aan de verwachtingen en meningen van anderen.
Het betekent dat je:
- Eerlijk bent over wat je denkt, voelt en wilt.
- Keuzes maakt die bij jou passen, in plaats van te doen wat ‘hoort’.
- Je comfortabel voelt bij wie je bent, zonder steeds bevestiging te zoeken.
- Je grenzen kent en bewaakt. (Lees meer over grenzen stellen.)
Ik zie het zo: iedereen heeft een soort ‘kern’ die graag wil stromen. Je wilt graag vrijuit leven — in verbinding met anderen, maar wel vanuit die eigen kern. Op alle levensgebieden: thuis, in je relaties, in je werk… (Lees ook de vier elementen voor meer bezieling in je werk.)
Doe je dat niet? Dan komt die kern vroeg of laat in opstand. Het is als een rivier die wil stromen, maar als er dammen in de weg liggen? Dan komt er een keer een overstroming. In dit geval betekent dat het opkomende besef dat je jezelf kwijtgeraakt bent, of dat je jezelf steeds verliest in bepaalde situaties.
Kortom, authenticiteit is iets wat je in essentie (en per definitie) al hebt. Het is dus niet iets wat je hoeft te creëren, het is iets wat je moet laten stromen. Wil je meer jezelf zijn? Dan is het vooral een kwestie van uit de weg gaan. De aangepaste, angstige zelf maakt ruimte voor de diepere, echte zelf.
P.s. Weet je welk dieperliggende patroon er meestal ligt onder jezelf niet durven zijn? Een diepgewortelde angst dat anderen jou niet oké zullen vinden. Check of jij hier last van hebt in dit artikel over de angst voor afwijzing (Rejection Sensitivity).
Jezelf zijn draait om de balans
Betekent authentiek zijn dan dat je altijd maar doet waar je zin in hebt? Nee. Het draait om de balans. Soms moet je even iets inslikken omdat je anders heel veel ruzie (of celstraf) krijgt.
Plus: je past je sowieso altijd een beetje aan. Dat je het liefst in je badjas rondloopt, betekent niet dat je in je badjas aan het kerstdiner hoeft te verschijnen.
Bovendien passen bij al je rollen in het leven — partner, vriend, ouder, kind, collega, buur — andere manieren van zijn. Jezelf zijn betekent niet dat je 100% hetzelfde bent in alle situaties, als een robot. Het betekent dat je jezelf in al die contexten durft te laten zien op de manier die oprecht en eerlijk voelt.
Onderzoek hoe authentiek je leeft
Hiermee wil ik niet zeggen dat je per se met warrig haar en een te grote trui door het leven moet gaan. Want: hoe kan ik weten of dat is wie jij bent?
Maar het is wél interessant om voor jezelf te onderzoeken wanneer je het contact met jouw authenticiteit verliest. Vraag jezelf bijvoorbeeld eens af:
- Waar pas ik me te veel aan, ten koste van mijn authenticiteit?
- Waar slik ik in wat ik werkelijk wil zeggen?
- Waar maak ik niet mijn eigen keuzes?
- Waar maak ik mezelf kleiner, door niet echt te laten zien wat ik kan, weet of wil?
- Waar doe ik mezelf groter of anders voor dan ik ben, zodat ik erkenning, bevestiging of begrip krijg?
- Hoe verschillen mijn antwoorden per levensgebied, (type) persoon of context?
Kortom, vraag jezelf eens af: in welke situaties sleep ik een schoolfotograaf met me mee?
Terugkijken vanuit de toekomst
Tot slot: een klein gedachte-experiment waarmee je een gevoel krijgt bij hoe oprecht, eerlijk en vrijuit je leeft.
Ik vind het namelijk zelf een mooi idee om me in te beelden dat ik aan het einde van mijn leven een gigantisch foto-album in mijn handen gedrukt krijg. Ik blader door de jaren, zie mezelf op duizend momenten.
In mijn werk. Op verjaardagen. Op straat. Op schoolavonden. Op van die deftige bijeenkomsten waar iedereen enz enz.
En terwijl ik daar zit te bladeren, moet ik een paar keer slikken.
Wat ik hoop? Dat ik niet moet slikken uit spijt of schaamte, omdat ik in die foto’s vooral de donkere schaduw van de schoolfotograaf weerspiegeld zie.
Nee, ik hoop dat ik moet slikken van ontroering.
Omdat ik weet: en dit is wie ik werkelijk was.
Bedankt voor het lezen en een mooie dag!
Ook meer jezelf zijn?
Wil jij meer jezelf zijn op een bepaald levensgebied of in algemene zin? Mijn coachtrajecten zijn sterk gericht op het meer laten stromen van je authenticiteit in je leven of werk.
- Wil je beter (bij) jezelf blijven in relatie tot anderen? Ontdek mijn coachtraject gericht op meer rust en het loskomen van angst voor afwijzing.
- Wil je vanuit je hart en talenten gaan werken voor meer werkgeluk? Ontdek mijn loopbaancoaching voor meer bezieling in je werk.
